Chleb prądnicki w unijnym rejestrze

Komisja UE marcowym rozporządzeniem wpisała do rejestru chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych (ChOG) chleb prądnicki”. Oznacza to, że taki chleb teraz można produkować tylko w Krakowie.”

Wypiekany był od XV wieku w Prądniku a potem w Krakowie, stał się przysmakiem królów i biskupów. Jest to chleb monumentalny – jego waga może dochodzić do 14 kilogramów, a długość (jeśli ma kształt owalny) może sięgać 1 metra. Pokryty jest ciemnobrązową skórką, posypaną otrębami żytnimi. Wykonany jest z mąki żytniej i pszennej, gotowanych ziemniaków, otrębów i świeżych drożdży. Chleb ten zachowuje świeżość do tygodnia czasu. Jego cechą szczególną jest dojrzewanie po upieczeniu – pełny smak osiąga dzień po ukończeniu wypieku. Chleb prądnicki wypiekany jest na żytnim zakwasie, według tradycyjnej metody, odtworzonej z ustnych przekazów i receptur zapisanych w dawnych dokumentach.

Chleb prądnicki produkowany był we wsiach nad rzeką Prądnik – w Prądniku Czerwonym i Białym od XIV w. Rzeka w danych czasach używana było jako napęd młynów wodnych mielących mąkę. Najstarszy dokument w którym wspominany jest chleb prądnicki do akt nadania z 1421 r., w którym Albert biskup krakowski nadaje swojemu kucharzowi dwa źrebia ziemi na Prądniku i zobowiązuje go do pieczenia chleba na użytek biskupa.
Przywileju króla Jana Olbrachta z 26 maja 1496 nadawał piekarzom m.in. z Prądnika prawo sprzedaży chleba w Krakowie raz w tygodniu, w czasie targu odbywającego się we wtorek. Piekarze nie mieszkający w Krakowie mieli ograniczony zakres sprzedaży i produkcji pieczywa, pełne prawa handlowe uzyskali dopiero w 1785. Wsie Prądnik Czerwony i Biały zostały włączone w obręb Krakowa 1 kwietnia 1910.
Do początków XX wieku chleb prądnicki cieszył się dużą popularnością, jednak w czasach PRL niemal zaprzestano jego produkcji. W tych czasach kupić go można było tylko na targu w Kleparzu. Produkcję wznowiono po 1989 r., W 2004 chleb prądnicki został nagrodzony w konkursie Małopolski Smak”. Natomiast, w 2005 jego producent otrzymał nominację Marszałka Województwa Małopolskiego do tytułu “Polski Producent Żywności 2005”. W lipcu 2010 chleb prądnicki został zgłoszony do kategorii Chronione Oznaczenie Geograficzne, będącej formą ochrony pochodzenia i jakości produktów Unii Europejskiej. W marcu 2011 Komisja Europejska wpisała chleb prądnicki do rejestru produktów o chronionym oznaczeniu geograficznym.

Wniosek o przyznanie ChOG został złożony przez Piekarnie B. A. Madej Sp. J. w 2008 r., a od 2005 r. chleb prądnicki wpisany jest na Listę Produktów Tradycyjnych MRiRW. To jest 24 polski produkt, który został wpisany do unijnych rejestrów.