Ceny żywności: sprawiedliwie i przejrzyście

Parlament Europejski debatuje nad przepisami gwarantującymi sprawiedliwe wynagrodzenia dla rolników i przejrzyste mechanizmy kształtowania cen na rynku dostaw żywności. Zdaniem posłów, należy zrównoważyć pozycję konkurencyjną dostawców i innych uczestników rynku oraz zagwarantować pełną konkurencję na wszystkich etapach łańcucha dostaw.

Wśród praktyk, które zakłócają konkurencję posłowie wymieniają nadużywanie przez nabywców pozycji dominującej, nieuczciwe praktyki w zakresie zawierania umów, takie jak opóźnianie płatności, jednostronne zmiany w umowach, wymaganie zaliczek za dostęp do negocjacji, ograniczenia w dostępie do rynku, brak informacji na temat kształtowania się cen oraz rozkład marż zysku.

Posłowie nawołują do opracowania kodeksów praktyk handlowych obejmujących mechanizmy składania skarg i kar w przypadku stosowania nieuczciwych praktyk. Parlament wzywa Komisję do przedstawienia propozycji ogólnounijnego mechanizmu monitorowania relacji między detalistami zajmującymi dominującą pozycję na rynku a ich dostawcami.

Komisja powinna zapewnić stosowanie zasad konkurencji w łańcuchu dostaw żywności, aby skutecznie ograniczyć możliwość zdobycia pozycji dominującej na rynku. Parlament chce, aby publikowane były nazwy przedsiębiorstw naruszających prawo.

Czołowi europejscy handlowcy, przetwórcy, hurtownicy i detaliści powinni mieć obowiązek sporządzania rocznych sprawozdań dotyczących ich udziału w rynku kluczowych produktów spożywczych, tak by umożliwić wszystkim partnerom na rynku ocenę tendencji w zakresie popytu, podaży i rozwoju cen. Parlament apeluje o szczególne obserwowanie branży przetwórstwa, która w pewnych krajach ma najwyższe marże w łańcuchu żywnościowym, a także do przedstawienia Parlamentowi do końca 2010 r. sprawozdania zawierającego dane nt. nadużywania pozycji nabywców w UE.

Uczciwe warunki umów oraz terminowe regulowanie należności to najistotniejsze kwestie w całym łańcuchu dostaw żywności na rynek. Zdaniem posłów standardowe umowy byłyby użytecznym narzędziem, a ich stosowanie mogłoby być w niektórych sektorach obowiązkowe. Komisja powinna przyjrzeć się zwłaszcza przypadkom kontraktacji narzuconej przez kupujących, integracji pionowej i kontraktom terminowym, które mogą osłabić konkurencję i pozycję przetargową rolników. W celu skuteczniejszego zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych Parlament domaga się skrócenia do maksymalnie 30 dni terminów płatności w łańcuchu dostaw żywności.