fbpx
Strona głównaPozostałeBuhaje pod specjalnym nadzorem

Buhaje pod specjalnym nadzorem

Zapewnienie bezpieczeństwa stanowi priorytetowe podejście do każdej działalno-ści podejmowanej w gospodarstwie. O ile dążenie do bezpieczeństwa i komfortu pracy człowieka jest sprawą oczywistą, tak równie bezdyskusyjnym celem powin-no być zapewnienie bezpieczeństwa i dobrego samopoczucia poszczególnych grup zwierząt inwentarskich.

Wśród utrzymywanego w gospodarstwach pogłowia zwierząt inwentarskich szczegól-ną grupę stanowią buhaje. Chociaż w skali całej populacji bydła mlecznego ich licz-bowy udział jest stosunkowo niewielki, to wcale nie oznacza, że problemy utrzymania buhajów też są znikome. Wręcz przeciwnie, buhaje ze względu szereg wyjątkowych cech fizycznych i związanych z zachowaniem wymagają specyficznego traktowania i równocześnie odpowiedniego wyposażenia technicznego miejsc przeznaczonych do odpoczynku, pobierania paszy i innych czynności życiowych. Aby uniknąć potencjal-nych zagrożeń, zachować bezpieczeństwo i odpowiedni poziom dobrostanu zwierząt warto przytoczyć zbiór najważniejszych przesłanek dotyczących utrzymania buhajów w gospodarstwach.

Buhaje i systemy ich utrzymania
Podobnie jak w przypadku krów mlecznych, buhaje mogą być utrzymywane w pomieszczeniach inwentarskich zarówno w systemie uwięziowym, jak i bezuwięzio-wym, przy czym ostatnio zaznacza się tendencja do wdrażania drugiej z wymienio-nych opcji. System uwięziowy, który jeszcze do niedawna stanowił najbardziej rozpo-wszechnioną formę utrzymania bydła mlecznego, charakteryzuje się szeregiem nega-tywnych cech, wśród których wymienia się przede wszystkim znaczne ograniczenie ruchu zwierząt, co może wykazywać niekorzystny wpływ na ich sprawność ruchową. W konsekwencji utrzymania na uwięzi może niejednokrotnie dochodzić do pogłębia-nia się wad i schorzeń kończyn, które nie tylko utrudniają eksploatację buhajów, ale w dłuższej perspektywie mogą eliminować zwierzęta z hodowli. Ograniczenie ruchu młodym buhajom, szczególnie w wieku 2 do 5 lat może niejednokrotnie prowadzić do deformacji kończyn. U buhajów, podobnie jak i w przypadku krów niewłaściwie do-brane i utrzymane stanowiska legowiskowe, w szczególności niedostatecznie ścielone podłoża mogą być źródłem nadmiernego nawilgocenia puszek racicowych, ich stop-niowego rozmiękczania, powstawania mikrourazów, a w wyniku tego infekcji prze-kładających się na stopniową degradację stanu racic i pogorszenie ich zdrowotności. Kumulacji problemów związanych z racicami sprzyja również zła jakość posadzki. Jak wynika z szeregu obserwacji, utrzymywanie buhajów w systemie uwięziowym może być przyczyną niesprzyjających zmian w zachowaniu zwierząt, wyrażających się ich nadmierną złośliwością bądź apatią, która prowadzi do obniżenia libido.

<img src=http://www.wrpnowe.home.pl/fotomoje/buhaje-www.JPG align=right width=200
Jeśli już buhaje są utrzymywane na uwięzi, to stosowany do tego celu sprzęt w postaci łańcuchów, powrozów i innych nie powinien powodować urazów i związanych z tym cierpień u zwierząt. Równocześnie, uwięź powinna gwarantować odpowiedni zakres ruchu. Zakres ten jest ograniczony do powierzchni stanowiska dla buhaja. Wielkość tej powierzchni wynika z obowiązujących standardów (ujętych rozporządzeniem w spra-wie minimalnych warunków utrzymania poszczególnych gatunków zwierząt gospo-darskich, MRiRW z 2003 r.), określających długość i szerokość stanowiska. Wymiary stanowiska dla buhaja rozpłodowego wynoszą co najmniej 240 cm x 140 cm (długość x szerokość). Wobec niekorzystnych z punktu widzenia zwierząt cech charakteryzujących system uwięziowy, w wielu gospodarstwach przechodzi się na grupowy system utrzymania młodych buhajów, zaś w przypadku dorosłych buhajów na pojedyncze boksy. W efekcie przejścia na system pozbawiony uwięzi i pozostawiający swobodę poruszania się buhaja lub buhajów na ograniczonym obszarze obserwuje się lepszy, bardziej zharmonizowany rozwój zwierząt, ich wyższą sprawność i niższy udział osobników podlegających brakowaniu z przyczyn zdrowotnych.

Odpowiednio dobrane pod względem powierzchni i przestronności boksy dla dorosłych buhajów sprzyjają stworzeniu warunków do utrzymania wysokiego pozio-mu higieny zwierząt, które w naturalny sposób wydzielają sobie część legowiskową i w większości wypadków potrafią same zadbać o czystość pokrywy włosowej. Dzięki temu ogranicza się nakłady pracy i środki na utrzymanie czystości buhaja.

Indywidualne boksy dla pojedynczych buhajów powinny wyróżniać się odpo-wiednią powierzchnią, trwałością wygrodzeń i łatwością obsługi zwierząt. Istotna jest również powierzchnia przypadająca na jedno zwierzę w systemie bez uwięzi w kojcu, bez wydzielonych legowisk na ściółce, która zgodnie z wytycznymi wspomnianego wcześniej rozporządzenia powinna wynosić w przypadku buhajów co najmniej 9 m2. W otwartym systemie utrzymania powierzchnia w przeliczeniu na jedno zwierzę, w tym przypadku buhaja powinna wynosić co najmniej 20 m2. Rozporządzenie przytacza również minimalną temperaturę jaka powinna panować w pomieszczeniu, w którym znajduje się buhaj. Temperatura ta wynosi 4°C.

Bezpieczna konstrukcja
Aby zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa związany z utrzymaniem buhajów w indywidualnych kojcach, konieczne jest zapewnienie właściwej konstruk-cji i wyposażenia kojca, a także przestrzeganie określonych zasad postępowania przy codziennej obsłudze zwierząt. W przypadku konstrukcji wygrodzeń zwraca się uwagę na ich odpowiednią wytrzymałość i stabilność. Stabilność stanowi w tym przypadku efekt wmurowania pionowych elementów (słupków) konstrukcji w betonowe podłoże. Metalowe szczeble ogrodzenia powinny być względem siebie tak usytuowane, aby zwierzę nie miało możliwości włożenia między szczeble głowy, co groziłoby znisz-czeniem konstrukcji oraz uszkodzeniem głowy buhaja. Wszystkie elementy tworzące ogrodzenie kojca powinny być gładkie, pozbawione ostrych i wystających krawędzi, by w ten sposób ograniczyć prawdopodobieństwo uszkodzenia ciała zwierzęcia. Kory-to może być tak usytuowane, aby ograniczało konieczność wychylania się buhaja poza obręb ogrodzenia. Jest to możliwe dzięki odpowiedniemu wbudowaniu koryta w ogro-dzenie, umożliwiającemu dostęp do miejsca pobierania paszy równocześnie z dwóch stron (od wewnątrz i na zewnątrz kojca). Jedną z charakterystycznych cech konstrukcji kojca jest jego wyposażenie w specjalnie zaprojektowaną bramkę wejściową. Futryna bramki ma tak usytuowaną górną krawędź, że ogranicza wyjście buhaja na zewnątrz (w przypadku otwarcia bramki) i równocześnie pozwala na czas krycia na wprowa-dzenie do kojca odpowiednio niższej krowy. W razie potrzeby buhaj jest wprowadza-ny i wyprowadzany z kojca inną bramką, odpowiednio dostosowaną do jego gabary-tów zewnętrznych. W kojcu znajduje się dodatkowe wygrodzenie przeznaczone do krycia krów.

Poza cechami konstrukcyjnymi ogrodzenia kojca istotna jest również jego loka-lizacja w pomieszczeniu, która powinna eliminować bliskość stada krów, a szczegól-nie sztuk z rują. Przy obsłudze buhajów zaleca się zachować szczególne zasady ostrożności. Bu-haje w wieku powyżej 12. miesiąca życia powinny być prowadzone z wykorzystaniem tyczki o długości co najmniej 140 cm, przymocowanej do pierścienia nosowego. Tyczka powinna być zapinana do pierścienia nosowego w czasie przebywania buhaja w kojcu. Natomiast buhaje poniżej 12. miesiąca życia powinny być prowadzone na uwięzi, w obecności drugiej osoby.

Buhajom zaleca się założyć kółko nosowe i zapewnić mocny kantar. Zbliżając się do zwierzęcia zaleca się najpierw nawiązać z nim kontakt głosowy, a następnie kontakt wzrokowy. Do bydła trzeba podchodzić z boku, poza zasięgiem jego kończyn oraz głowy. Wobec buhajów, podobnie jak i w przypadku innych zwierząt trzeba stosować zasadę ograniczonego zaufania.

Marek Gaworski
Katedra Organizacji i Inżynierii Produkcji
SGGW Warszawa
Podpisy do zdjęć:
Zdj. 1. Uwięziowy system utrzymania buhajów uwzględnia zbiór różnych zabezpie-czeń.
Zdj. 2. Tabliczki ostrzegawcze ułatwiają zachowanie ostrożności w pobliżu buhajów.

ZOSTAW KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Proszę podać swoje imię tutaj
Proszę wpisać swój komentarz!

Polityka Prywatności

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Wydawnictwo PLANTPRESS poleca

INNE ARTYKUŁY AUTORA




ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

NAJNOWSZE KOMENTARZE

Newsletter

Zapisz się do Rolniczego Newslettera WRP.pl, aby otrzymywać informacje o tym co aktualnie najważniejsze w krajowym i zagranicznym rolnictwie.