Badanie substratów – ważny krok przed budową biogazowni

Skorzystanie z pomocy wykwalifikowanego laboratorium może ustrzec przed nietrafioną inwestycją lub uratować biogazowy biznes.

Możliwość wykorzystania odpadów poprodukcyjnych jako substratów do produkcji biogazu we własnej biogazowni jest bardzo atrakcyjna dla ogromnej części rolników-producentów. Trzeba mieć jednak świadomość, że jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji biogazowej należy wykonać badanie substratów. Jego wyniki mogą w istotny sposób wpłynąć na sposób przeprowadzenia inwestycji albo pokazać, że nie ma ona sensu. 
Badanie substratów pozwala określić ich produktywność oraz okres retencji w fermentorze. To podstawowe kryteria, na bazie których można podjąć decyzję o wykorzystaniu danego substratu w produkcji biogazu.
Takie same, ale inne
Nigdy nie jest tak, że przykładowo kiszonka z kukurydzy jest w każdym przypadku taka sama. Próbki mogą się znacznie różnić między sobą nie tylko porównując gospodarstwo do gospodarstwa, ale nawet poszczególne silosy, w których była przechowywane – mówi Roman Pasławski, ekspert rynku biogazowego z klastra Wielkopolski Biogaz. – A zatem absolutnie konieczne jest, aby sprawdzić jej podstawowe parametry.
Wyniki badania substratów są kluczowe dla podjęcia decyzji czy inwestycja w biogazownię się opłaci, ale nie tylko. W dalszej kolejności, są one decydujące przy wyborze technologii, która będzie w biogazowni wykorzystywana. 
Co badać?
Najlepiej zbadać możliwie jak najwięcej próbek z różnych dostępnych źródeł. Aby próba przeprowadzana w laboratorium była wiarygodna, należy przygotować próbki w specjalnie przeznaczonych do tego pojemnikach. Mają one pojemność od 10 do 20 litrów. Na każde źródło (np. silos, w przypadku kiszonki) przypadać powinien jeden pojemnik substratu. 
Transport próbek ma niebagatelne znaczenie i należy używać do tego celu pojemników specjalnie do niego przeznaczonych – zwraca uwagę ekspert. – Trzeba bowiem pamiętać, że wiele spośród materiałów, które mogą zostać substratami „pracuje” i powinny w związku z tym być one przewożone w zbiornikach wyposażonych w zawory spustowe. To zagwarantuje odpływ nadmiaru gazów, które w innym pojemniku mogłyby się sprężyć, co z kolei stwarzałoby zagrożenie wybuchem – przestrzega. 
Do transportu próbek najlepiej nadają się samochody dostawcze z otwartą przestrzenią bagażową, oddzieloną na stałe od szoferki, które zapewnią komfort jazdy kierowcy, bez kontaktu z ulatniającym się zapachem pobranych substratów. 
Gdzie badać?
Nie każde laboratorium chemiczne jest wykwalifikowane do wykonywania badań substratów do produkcji biogazu. Najlepiej zlecać je takim podmiotom, które zostały akredytowane przez uczelnie lub są z nimi związane poprzez kadrę naukową, ściśle związaną z branżą. 
Jedno z takich laboratoriów będzie zlokalizowane w budynku klastra Wielkopolski Biogaz, który już wkrótce stanie w Cerekwicy pod Poznaniem. Będzie ono współpracowało z poznańskim uniwersytetem przyrodniczym i tamtejszym Instytutem Inżynierii Biosystemów. 
Warto podkreślić, że podmioty realizujące tego typu badania są zobowiązane do podpisania wyników. Biorą także odpowiedzialność za ich poprawność. W zależności od rodzaju substratów, inwestor może liczyć na wyniki badań po miesiącu, maksymalnie dwóch. 
Nie raz, nie dwa…
Nieprawdą jest, że badanie substratów wykonuje się tylko na etapie projektowym jeszcze przed rozpoczęciem budowy biogazowni. 
Badania powinny być przeprowadzane cyklicznie oraz w przypadku obniżenia produktywności biogazowni – wyjaśnia Roman Pasławski. – Jeśli stosowane przez rolnika substraty sprawiają problem trzeba szukać innego źródła lub nawet kilku różnych źródeł, bowiem ewentualne zamknięcie biogazowni będzie wiązało się z ogromnymi stratami dla inwestora. Warto zatem podkreślić, że już na etapie projektowania trzeba sprawdzić wszystkie możliwie dostępne substraty i być przygotowanym na ewentualny „plan B” – podsumowuje Pasławski.  

O klastrze Wielkopolski Biogaz:

W skład powiązania kooperacyjnego Wielkopolski Biogaz wchodzi obecnie 10 podmiotów. Klaster jest zarządzany przez podmiot non-profit, spółkę Team of Agra. Działalność powiązania kooperacyjnego rozpoczęło formalnie podpisanie umowy powiązania latem 2011 r. Współpraca firm w klastrze ma służyć realizacji celu głównego inicjatywy. Jest nim wzrost innowacyjności członków powiązania, opartej o transfer wiedzy, technologii, wymianę doświadczeń i kooperacji z instytucjami otoczenia biznesu, jednostkami naukowymi, ośrodkami badawczo-rozwojowymi. Klaster stawia sobie również za zadanie popularyzację wiedzy dotyczącej bioenergetyki, a w szczególności biogazu. 
Szczegóły na stronie internetowej: BiogazownieRolnicze.pl