fbpx
Strona głównaPolecamyAkademia nawożeniaAkademia Żywienia Roślin: Jak rozpoznać niedobór molibdenu i manganu w roślinach?

Akademia Żywienia Roślin: Jak rozpoznać niedobór molibdenu i manganu w roślinach?

Zapotrzebowanie roślin na molibden jest znacznie mniejsze niż na inne mikroelementy. W zależności od gatunku rośliny oraz zasobności gleby w przyswajalne formy molibdenu zawartość tego pierwiastka w roślinach waha się najczęściej w granicach od 0,1 do 1,0 mg/kg suchej masy. Niedobór molibdenu występuje szczególnie u roślin uprawianych na glebach kwaśnych, zawierających duże ilości uwodnionych tlenków żelaza, które mają zdolność do absorbowania jonów molibdenu.

Niedobór tego pierwiastka widoczny jest przede wszystkim u roślin kapustowatych, takich jak kalafior, brokuł, kapusta brukselska, kapusta głowiasta i rzepak oraz u roślin komosowatych (burak i szpinak), a także u roślin bobowatych (zwłaszcza lucerny). Na ogół mało wrażliwe na deficyt molibdenu są rośliny jednoliścienne. Symptomy niedoboru tego pierwiastka pojawiają się u większości roślin przy jego zawartości w tkankach mniejszej od 0,1 – 0,2 mg/kg suchej masy.

Z kolei niedobór manganu obserwowany jest przede wszystkim na glebach obojętnych i zasadowych, względnie przewapnowanych oraz torfowych i węglanowych. Niedobór tego mikroskładnika spotyka się więc na glebach niezakwaszonych i w dobrych kulturach. Występuje on również w glebach o kompleksie sorpcyjnym bogatym w wapń. Dodatkowo deficyt manganu ma miejsce w okresach suszy. Objawy niedoboru tego pierwiastka najczęściej spotyka się u owsa, buraka cukrowego, ziemniaka, grochu, fasoli, kapusty oraz u niektórych drzew owocowych, takich jak jabłoń, śliwa, wiśnia, morela i brzoskwinia. Dla większości roślin uprawnych krytyczny poziom zawartości manganu wynosi od 15 do 25 mg/kg suchej masy części nadziemnych.

Objawy niedoboru molibdenu w roślinach

Objawy niedoboru molibdenu różnią się pomiędzy różnymi gatunkami roślin, przy czym są niejednokrotnie podobne do objawów niedoboru azotu. W przypadku deficytu tego pierwiastka w glebie nie przemieszcza się on ze starszych do młodszych części rośliny, dlatego też pierwsze objawy niedoboru molibdenu pojawiają się na rozwijających się młodych liściach i pędach.

Liście stają się jasnozielone, a ich brzegi i końcówki czerwienieją, dodatkowo pojawiają się nekrotyczne plamy. Dochodzi do silnej redukcji blaszki liściowej, która często przybiera nieregularny kształt. W przypadku niewielkiego deficytu molibdenu u kalafiora pojawiają się na liściach żółte plamy, liście zwijają się i zasychają.

Przy dużym niedoborze tego mikroskładnika nerw środkowy nadmiernie się wykształca, dochodzi do zredukowania blaszki liściowej, a charakterystycznym objawem jest „biczykowatość” przyjmująca postać wąskich, długich i postrzępionych liści często zakręconych ku górze. Liście środkowe ulegają skręceniu, zaś wierzchołek wzrostu obumiera. Dochodzi do nieprawidłowego wykształcenia róży, która jest luźna, niekiedy brunatna i przerośnięta liśćmi. W przypadku rzepaku niedobór molibdenu prowadzi do wystąpienia „łyżeczkowatości” jego liści, czyli powstania wklęsłej łyżeczki, szczególnie w okresie jesiennym.

Objawy niedoboru manganu w roślinach

Najbardziej charakterystycznym objawem niedoboru manganu jest zmiana w zabarwieniu liści, związana z pojawianiem się zwłaszcza na młodych liściach tzw. cętkowanej chlorozy, wynikającej z zakłócenia produkcji chloroplastów. Na początku pomiędzy nerwami liścia pojawiają się punktowe, chlorotyczne plamki, które stopniowo rozrastają się w kierunku nerwów. Widoczna na liściach chloroza związana jest z degradacją chlorofilu w komórkach miękiszowych liścia. W miarę pogłębiania się niedoboru manganu dochodzi do odbarwienia całej blaszki liściowej miedzy wiązkami naczyniowo-sitowymi, które pozostają zielone, a następnie do przekształcenia chloroz w nekrozy, które niszczą całą blaszkę liściową. W zaawansowanym stadium chlorozy liść przyjmuje charakterystyczną marmurkowatą strukturę, natomiast blaszka liściowa zagina się do środka wzdłuż nerwu środkowego. Należy podkreślić, że w początkowej fazie najmłodsze liście rozwijają się prawidłowo.

Ze zbóż na niedobór manganu najbardziej wrażliwy jest owies, z kolei średnio wrażliwa jest pszenica i jęczmień. U roślin tych pomiędzy nerwami liści występują paski chlorozy i nekrozy. Porażenie występuje na liściach flagowych i podflagowych w postaci jasnobrązowych przebarwień, które stopniowo obejmują całą blaszkę liściową. U owsa niedobór manganu wywołuje wystąpienie choroby niedoborowej zwanej szarą plamistością liści i łodyg, która objawia się szarawym zabarwieniem liści (występowanie szarych pasków na spodzie liści). Na środkowych liściach między żyłkami pojawia się chloroza, która z czasem zamienia się w nekrozę.

ZOSTAW KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Proszę podać swoje imię tutaj
Proszę wpisać swój komentarz!

Polityka Prywatności

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Wydawnictwo PLANTPRESS poleca

INNE ARTYKUŁY AUTORA




ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

NAJNOWSZE KOMENTARZE

Newsletter

Zapisz się do Rolniczego Newslettera WRP.pl, aby otrzymywać informacje o tym co aktualnie najważniejsze w krajowym i zagranicznym rolnictwie.