Nadmiar manganu jest najczęściej spotykany na glebach kwaśnych, jak również glebach o dużym nasyceniu wodą, w których występują złe warunki tlenowe. Wysokie stężenia manganu w glebie wpływają na nadmierną kumulację tego pierwiastka w roślinach, co niejednokrotnie prowadzi do zakłócenia metabolizmu.
Odporność roślin na zawartość manganu i tym samym górna granica zawartości tego pierwiastka w roślinach, przy której pojawiają się objawy jego nadmiaru uzależniona jest od gatunku rośliny. Do roślin tolerancyjnych, które tolerują stężenia tego pierwiastka powyżej 1500 mg/kg s.m. należą bawełna, sałata, banany czy słonecznik. Rośliną szczególnie tolerancyjną w stosunku do wysokich zawartości manganu w glebie jest również ryż. W grupie roślin umiarkowanie wrażliwych tolerujących zawartość manganu na poziomie 500 – 1500 mg/kg s.m. należą owies, niektóre odmiany pszenicy, koniczyna biała i czerwona, jak również łubin biały. Z kolei do roślin wrażliwych (300 – 500 mg/kg s.m.) można zaliczyć jęczmień, lucernę, niektóre odmiany soi, a także niektóre odmiany pszenicy. W przypadku roślin szczególnie wrażliwych objawy nadmiaru manganu mogą występować przy zawartości mniejszej niż 200 mg/kg s.m.
Zbyt wysokie zawartości manganu w roślinach wpływają na ograniczenie ich rozwoju, co w konsekwencji może przyczyniać się do redukcji plonów. Nadmiar manganu prowadzi do wystąpienia w roślinach niedoboru żelaza, magnezu czy też wapnia. Z kolei objawy niedoboru tych pierwiastków wzmagają wystąpienie na roślinach objawów nadmiaru manganu. Ograniczenie pobierania magnezu przez rośliny, w warunkach nadmiaru manganu, wpływa między innymi na blokowanie enzymów, które zależą od obecności magnezu, co prowadzi do wystąpienia wielu skutków ubocznych, które między innymi związane są z pobieraniem potasu. Dodatkowo ograniczenie dopływu wapnia do merystemów wierzchołkowych wpływa na hamowanie wzrostu nowych organów.
Nadmierne ilości manganu w roślinach prowadzą do pojawienia się na starszych liściach, jak również ogonkach liściowych czy łodygach, czarno-brązowych punktów otoczonych chlorotyczną obwódką, które związane są z wytrącaniem się tego pierwiastka w formie tlenku manganu (MnO2). Wizualnym objawem zaawansowanego nadmiaru manganu jest chloroza blaszki liściowej, wynikająca z niedoboru żelaza. Przy wysokich zawartościach tego pierwiastka dochodzi również do obumierania drobnych korzeni.
TAGI: mangan, nadmiar manganu, gleby kwaśne, tlenek manganu, chloroza, niedobór magnezu, niedobór żelaza, wapń
