Owce skuddy w Polsce

0
3027

Zostały wyhodowane na terenach Prus Wschodnich. Jeszcze w 1873 roku pogłowie szacowane było na ok. 77.000 sztuk. Na skutek wypierania ich przez inne, bardziej uszlachetnione rasy w 1936 r. na terenach Prus Wschodnich doliczono się już tylko 3.621 skuddów.

To, że rasa ta istnieje do dzisiaj, należy zawdzięczać mieszkańcom Warmii i Mazur. Przesiedlając się do Niemiec, także podczas II Wojny Światowej zabierali ze sobą pojedyncze egzemplarze tych zwierząt. Prowadzona w czystości rasy hodowla pozwoliła na utrzymanie w Niemczech pewnej populacji, liczącej obecnie około 1.000 sztuk. Owce tej rasy hodowane są także w Szwajcarii – około 250 sztuk i w Austrii – 150 sztuk.

Pierwsze egzemplarze tych owiec – 1 tryk i 16 maciorek – dotarły do Polski 6 lat temu, do gospodarstwa agroturystycznego pp. Oczkowskich w miejscowości Wężówka koło Elbląga, jako darowizna od rządu niemieckiego, w ramach współpracy samorządowej. Aktualnie gospodarstwo to posiada około 50 zwierząt, w tym 1 tryka i 25 maciorek z przychówkiem.
Pewną, niewielką grupę tych owiec (1 tryk i 5 maciorek z przychówkiem) posiada Muzeum Budownictwa Ludowego, Park Etnograficzny w Olsztynku. Zwierzęta te Park otrzymał 4 lata temu również w ramach współpracy samorządowej ze stroną Niemiecką. Największa hodowlę tych owiec posiada i prowadzi p. Janina Haberka w miejscowości Bielowicko koło Bielska-Białej. Jesienią 2008 roku zakupiła od pp. Oczkowskich 1 tryka i 16 maciorek. Aktualnie posiada około 70 sztuk tych zwierząt, w tym 1 tryka i 25 maciorek z potomstwem.
Kilka owiec tej rasy znajduje się w kolekcji zwierząt Katedry Hodowli owiec i Kóz Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Charakteryzując tę rasę należy podkreślić, że jest ona doskonale przystosowana do bardzo trudnych warunków środowiskowych. Jest rasą mało wymagającą pod względem paszowym. W okresie zimowym wystarcza podawanie owcom siana gorszej jakości i słomy pastewnej. W okresie letnim owce te spełniają rolę żywych kosiarek”. Na terenach, na których przebywają, oprócz trawy eliminują mało przydatne rośliny (pokrzywy, osty i chwasty), samosiejki krzewów i drzew a także krzewy głogu i jeżyn. Są owcami drobnymi, wyraźnie mniejszymi od świniarek i posiadają smukła budowę ciała. Są zwierzętami bardzo skocznymi i ruchliwymi, posiadają bardzo dobrze rozwinięty instynkt stadny. Tryki posiadają stosunkowo ciężką głowę z pięknymi, ślimakowato skręconymi rogami. Mieszana okrywa wełnista (posiada trzy frakcje, puchową, przejściową i rdzeniową) chroni je przed przemoczeniem i przemarznięciem. Dodatkowo w kosmkach wełny występują grube i kruche, o kredowej barwie, martwe włosy kempowe. Zabarwienie wełny może być bardzo różnorodne – od koloru białego, poprzez barwę szarą, srokatą do czarnej. Wełna może być wykorzystywana np. do produkcji mat absorbentowych. Dodawana do mas bitumicznych poprawia sprężystość asfaltu. Wełna owcza, będąc materiałem niepalnym, może być wykorzystywana do produkcji bezpiecznych wykładzin. Z ostrzyżonej, niepranej wełny można uzyskiwać lanolinę, wykorzystywaną w przemyśle kosmetycznym do produkcji kremów i preparatów antyalergicznych. Owce mogą przebywać cały czas na świeżym powietrzu, korzystając z półotwartych wiat lub zadaszeń jedynie w okresie niekorzystnych warunków pogodowych (śnieżyce, deszcze).

Skuddy są rasą wcześnie dojrzewającą, o stosunkowo wysokiej plenności. Owce matki rodzą 1 lub 2 jagnięta, charakteryzują się asezonalną rują, gdyż mogą mieć 3 wykoty w ciągu 2 lat (1,5 wykotu w ciągu 1 roku). Wykoty posiadają charakter dwusezonowy – najczęściej obserwowane są w okresach wczesnowiosennym i jesiennym. Mięso skuddów posiada ciemny kolor a w smaku i zapachu przypomina dziczyznę. Tkanka mięśniowa zbudowana jest z cienkich włókien, przez co jest lekko strawna. Zawiera małą ilość tłuszczu i cholesterolu. Jagnięcina jest produktem wybitnie prozdrowotnym, gdyż zwiera składniki o działaniu antyrakowym.

Pracownicy naukowi Zakładu Hodowli Owiec i Kóz Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego przeprowadzili na tej rasie kompleksowe badania naukowe, uzyskując szereg bardzo interesujących wyników. Zafascynowani tą rasą owiec powołali Stowarzyszenie „Skudda”, którego celem jest przywrócenie i promowanie tej rasy owiec na terenach Warmii i Mazur, a więc na tych terenach, na których występowały one w ubiegłych stuleciach.